TỪ VỰNG
Cụm từ cố định với make, do, take, have: những cặp hay gặp trong thư điện tử công việc
Trong Part 5, Part 6 và cả phần nghe, bốn động từ make, do, take, have xuất hiện rất nhiều, nhưng chúng ít khi đứng một mình. Người bản ngữ ghép chúng với một danh từ nhất định thành cụm cố định, và đổi động từ là nghe sai ngay. Người học Việt hay dịch từng chữ từ tiếng mẹ đẻ nên dễ chọn nhầm, ví dụ nói do a decision thay vì make a decision. Bài này gom các cặp thường thấy trong môi trường văn phòng, kèm ví dụ tự soạn và mẹo nhớ.
Vì sao cần học theo cụm
Từ điển cho make nghĩa là "làm, tạo ra", còn do cũng là "làm". Nếu chỉ nhớ nghĩa tiếng Việt, bạn sẽ khó phân biệt. Cách đáng tin hơn là nhớ cả cụm như một khối: make a decision, do research, take a break, have a meeting. Khi gặp chỗ trống trong câu, bạn nhìn danh từ đứng sau rồi gọi tên động từ quen đi cùng nó. Cách này nhanh hơn nhiều so với cố suy luận về nghĩa.
Một gợi ý chung, chỉ đúng ở phần lớn trường hợp: make thường đi với kết quả được tạo ra (một quyết định, một lỗi, một cuộc gọi); do thường đi với công việc hoặc hoạt động (nghiên cứu, việc nhà, một sự giúp đỡ); take thường đi với hành động mang tính "lấy, nhận, dành" (thời gian, ảnh, một bước); have thường đi với sự việc xảy ra hoặc được trải qua (cuộc họp, vấn đề, bữa trưa).
Nhóm make
- make a decision – đưa ra quyết định. The committee will make a decision by Friday.
- make an appointment – hẹn gặp. I'd like to make an appointment with Dr. Camilleri.
- make a reservation – đặt chỗ.
- make a mistake – mắc lỗi. We made a mistake in the invoice.
- make progress – tiến bộ, có tiến triển. The team is making progress on the new design.
- make an effort – cố gắng.
- make a phone call – gọi điện.
- make a suggestion / make a recommendation – đưa ra đề xuất.
- make a profit – có lãi.
- make arrangements – sắp xếp, chuẩn bị. Please make arrangements for the visitors' parking.
Nhóm do
- do research – nghiên cứu, tìm hiểu. Chú ý research không đếm được nên không thêm a.
- do business (with) – làm ăn, giao dịch. We have done business with Mr. Vella's firm for years.
- do a favor – giúp một việc. Could you do me a favor and check this report?
- do the paperwork – làm giấy tờ.
- do damage / do harm – gây hại. The delay did no damage to the project.
- do your best – cố hết sức.
- do an exercise / do homework – làm bài tập.
- do a survey – thực hiện khảo sát. (Cũng gặp conduct a survey trong văn trang trọng.)
Nhóm take
- take a break – nghỉ giải lao. Let's take a ten-minute break.
- take a look (at) – xem qua. Please take a look at the attached file.
- take notes – ghi chép.
- take part in – tham gia. Over fifty staff took part in the workshop.
- take place – diễn ra, được tổ chức. The ceremony will take place in the main hall.
- take responsibility (for) – chịu trách nhiệm.
- take steps / take action – thực hiện biện pháp.
- take advantage of – tận dụng. Take advantage of our spring discount.
- take effect – có hiệu lực. The new policy takes effect on June 1.
- take into account / take into consideration – cân nhắc đến.
Nhóm have
- have a meeting – họp. We have a meeting at ten.
- have a problem / have trouble (doing) – gặp vấn đề, gặp khó khăn. Customers had trouble logging in.
- have an impact (on) – có ảnh hưởng. The new tax will have an impact on small firms.
- have access to – có quyền truy cập. Only managers have access to this folder.
- have a look – xem (cách nói thân mật của take a look).
- have a conversation / have a discussion – trò chuyện, thảo luận.
- have experience in – có kinh nghiệm về. Candidates should have experience in sales.
- have difficulty (in) – gặp khó khăn.
Những cặp dễ nhầm nhất
Gợi ý nhanh theo danh từ đứng sau:
- a decision, a mistake, a plan, an offer đi với make. Không nói do a mistake.
- research, business, a favor, the dishes đi với do. Không nói make research.
- a break, a photo, a seat, a risk đi với take. Take a seat nghĩa là "mời ngồi".
- a meeting, lunch, a party, a rest đi với have. Không nói do a meeting.
Ngoài ra, có những danh từ đi được với hai động từ nhưng nghĩa đổi. Make a call là gọi điện, còn take a call là nhận một cuộc gọi. Make a note là ghi lại một điều, còn take notes là ghi chép liên tục khi nghe giảng. Have a look và take a look gần như cùng nghĩa.
Cách làm câu Part 5 dạng cụm cố định
Bước 1: nhìn danh từ ngay sau chỗ trống (hoặc ngay trước nếu là bị động).
Bước 2: nhớ cụm quen thuộc. Nếu thấy a decision, nghĩ ngay đến make.
Bước 3: kiểm tra thì và ngôi. Cụm đúng nhưng chia sai thì vẫn mất điểm.
Ví dụ tự soạn: The board is expected to ____ a final decision next week. Danh từ decision gọi make, nên chọn dạng nguyên mẫu make. Còn All visitors must ____ part in the safety briefing cần take. Các phương án gây nhiễu thường là động từ cùng nghĩa "làm" nhưng sai cụm.
Tóm tắt
- Học theo cụm: danh từ quyết định động từ, không dựa vào nghĩa tiếng Việt.
- make thường đi với kết quả tạo ra; do với công việc, hoạt động; take với hành động lấy, dành, tham gia; have với sự việc xảy ra.
- Cụm cần thuộc: make a decision, do research, take place, take part in, have an impact on, have access to.
- Một danh từ đổi động từ có thể đổi nghĩa: make a call và take a call.
Tự luyện
- 1. Ms. Georgiou will ____ a presentation at the opening session. (A) set (B) take (C) keep (D) make
- 2. The company plans to ____ research on customer habits next year. (A) conduct (B) make (C) take (D) hold
- 3. The training session will ____ place in Room 204. (A) make (B) do (C) take (D) have
- 4. Please ____ a look at the revised schedule before the meeting. (A) do (B) take (C) make (D) set
- 5. Only registered staff ____ access to the laboratory. (A) have (B) make (C) do (D) give
Đáp án
- 1. D – make a presentation là cụm cố định, nghĩa là "trình bày".
- 2. A – conduct research là cách dùng trang trọng; make, take và hold không đi với research.
- 3. C – take place nghĩa là "diễn ra".
- 4. B – take a look at nghĩa là "xem qua"; set a look không tồn tại.
- 5. A – have access to nghĩa là "có quyền truy cập".


