PHÁT ÂM
Âm cuối -s, -es và -ed: cách phát âm đúng và vì sao nghe sót âm này làm mất điểm
Người Việt ít có âm cuối trong tiếng mẹ đẻ, nên âm cuối trong tiếng Anh thường bị nuốt khi nói và bị bỏ sót khi nghe. Với TOEIC, điều này ảnh hưởng trực tiếp: He work here khác He works here, và We discuss the plan khác We discussed the plan ở thì của câu. Một âm cuối nhẹ có thể là điểm khác biệt giữa hai phương án trong Part 2, Part 3 hoặc Part 4. Bài này giải thích quy tắc phát âm đuôi -s, -es và -ed, cùng cách luyện tai và miệng.
Vì sao đuôi này quan trọng
Đuôi -s cho biết danh từ số nhiều (reports), động từ ngôi thứ ba số ít (she approves) hoặc sở hữu (the manager's office). Đuôi -ed cho biết thì quá khứ hoặc dạng quá khứ phân từ (approved). Trong bài nghe, thông tin về thời gian thường nằm ở những âm nhỏ này. Câu hỏi Did he send the file? với đáp án He sent it yesterday hay He's sending it now khác nhau chủ yếu ở dạng động từ.
Quy tắc đuôi -s và -es
Có ba cách đọc, tuỳ âm cuối của từ gốc.
Đọc /s/ khi từ gốc kết thúc bằng âm vô thanh /p/, /t/, /k/, /f/, /θ/. Ví dụ: maps, reports, books, chiefs.
Đọc /z/ khi từ gốc kết thúc bằng âm hữu thanh (nguyên âm hoặc phụ âm như /b/, /d/, /g/, /m/, /n/, /l/). Ví dụ: bags, plans, tools, offers.
Đọc /ɪz/ (thêm một âm tiết) khi từ gốc kết thúc bằng âm rít: /s/, /z/, /ʃ/, /ʒ/, /tʃ/, /dʒ/. Ví dụ: boxes, offices, watches, messages.
Mẹo nhớ: nếu từ có âm rít ở cuối, bạn nghe thấy thêm một âm tiết. Office có hai âm tiết, offices có ba.
Quy tắc đuôi -ed
Cũng có ba cách đọc.
Đọc /t/ khi từ gốc kết thúc bằng âm vô thanh /p/, /k/, /f/, /s/, /ʃ/, /tʃ/. Ví dụ: helped, worked, stopped, washed.
Đọc /d/ khi từ gốc kết thúc bằng âm hữu thanh. Ví dụ: planned, called, approved, delivered.
Đọc /ɪd/ (thêm một âm tiết) khi từ gốc kết thúc bằng /t/ hoặc /d/. Ví dụ: wanted, needed, decided, attended.
Vì sao điều này hữu ích khi nghe? Wanted có hai âm tiết, dễ nhận ra. Còn worked nghe như work thêm một tiếng "t" rất nhẹ, nên dễ bỏ sót. Khi nghe một câu, nếu không chắc là hiện tại hay quá khứ, hãy tìm những từ chỉ thời gian đi cùng như yesterday, last week, already.
Ví dụ tự soạn
Hai câu trong Part 2:
Who ordered the new monitors? – Mr. Ferrer did.
Who orders the new monitors? – Mr. Ferrer does.
Câu hỏi đầu ở quá khứ (ordered đọc /d/), câu sau ở hiện tại (orders đọc /z/). Đáp án did đi với câu đầu, does đi với câu sau. Nếu bạn nghe thành order trần, bạn khó chọn được. Tương tự, They've scheduled và They schedule khác nhau ở âm /d/ cuối.
Những tình huống làm đuôi bị nuốt
Trong lời nói nhanh, đuôi dễ bị nhập vào từ tiếp theo hoặc rơi mất:
- Worked late nghe gần như work late, vì /t/ cuối gặp /l/ đầu.
- Asked for có thể nghe ask for.
- Reports are nghe như report sar, vì /s/ nối sang từ sau.
Cách xử lý: dùng ngữ cảnh và trợ động từ để xác định thì. Nếu có has, have, was, were thì đuôi -ed nhiều khả năng có mặt dù nghe không rõ.
Cách luyện nói
Đọc chậm từng nhóm. Đọc to các nhóm từ cùng quy tắc, ví dụ helped, worked, stopped, asked rồi planned, called, approved, rồi wanted, needed, decided. Tai và miệng sẽ nhận ra ba nhóm.
Đọc câu có hai đuôi. Ví dụ The manager approved the reports. Nói đủ cả hai đuôi, dù hơi chậm.
Ghi âm và nghe lại. Kiểm tra xem mình có bỏ đuôi không.
Cách luyện nghe
Dùng chép chính tả với các câu ngắn chứa nhiều đuôi, chấm riêng lỗi đuôi từ. Sau vài tuần, nhiều người thấy việc bắt đuôi tốt hơn rõ rệt. Hãy ghi riêng các lỗi đuôi vào sổ lỗi để theo dõi.
Tóm tắt
- Đuôi -s/-es và -ed mang thông tin về số, ngôi và thì, nên ảnh hưởng đến đáp án.
- -s/-es đọc /s/, /z/ hoặc /ɪz/; -ed đọc /t/, /d/ hoặc /ɪd/.
- Hai đuôi thêm âm tiết là /ɪz/ (sau âm rít) và /ɪd/ (sau /t/, /d/).
- Trong lời nói nhanh đuôi dễ bị nuốt, nên kết hợp với từ chỉ thời gian và trợ động từ.
- Luyện bằng đọc nhóm từ, ghi âm, và chép chính tả.
Tự luyện
- 1. Đuôi -ed trong từ worked được đọc là gì? (A) /d/ (B) /ɪd/ (C) /t/ (D) Không đọc
- 2. Từ nào có thêm một âm tiết khi thêm -s/-es? (A) offices (B) reports (C) plans (D) books
- 3. Bạn nghe: "Who ______ the schedule?" – "Ms. Aizpurua did." Dựa vào đáp did, chỗ trống hợp lý nhất là gì? (A) update (B) updates (C) is updating (D) updated
Đáp án
- 1. C – work kết thúc bằng /k/ vô thanh nên đuôi -ed đọc /t/.
- 2. A – office kết thúc bằng âm rít /s/ nên offices đọc /ɪz/, thêm một âm tiết.
- 3. D – did là trợ động từ quá khứ nên câu hỏi cần updated; updates đi với does, còn update không hợp với chủ ngữ who (số ít).


