Cấu trúc nhờ vả have, get, make, let: chia động từ thế nào trong Part 5 NGỮ PHÁP

Cấu trúc nhờ vả have, get, make, let: chia động từ thế nào trong Part 5

Cấu trúc nhờ vả have, get, make, let trong TOEIC: khi nào dùng V nguyên mẫu, to V hay V3 – mẹo chọn đúng trong Part 5 và bài tập có đáp án.

Mục lục

Cấu trúc nhờ vả là gì

Cấu trúc nhờ vả (còn gọi là thể sai khiến) diễn tả việc chủ ngữ khiến, nhờ hoặc cho phép ai đó làm gì, hoặc thu xếp để một việc được thực hiện mà mình không tự làm. Chủ ngữ có thể chỉ người, nhưng cũng có thể chỉ sự vật hoặc sự việc, như the long delay trong ví dụ ở phần sau. Tiếng Việt nói "nhờ thợ sửa máy", "cho nhân viên về sớm", "bắt khách chờ".

Bài này tập trung vào bốn động từ have, get, make, let. Các động từ này có thể dùng chung một số mẫu hoặc đi với nhiều dạng động từ phía sau. Một câu luyện Part 5 có thể cho các phương án repair, to repair, repaired, repairing. Chọn đúng phụ thuộc vào hai điều: động từ nhờ vả nào và tân ngữ thực hiện hay chịu tác động của hành động.

Have: nhờ ai làm, có việc gì được làm

Chủ động – have + người + V nguyên mẫu: nhờ / giao cho ai làm việc gì.

  • The manager had her assistant book the conference room.
  • I'll have the technician check your computer this afternoon.

Bị động – have + vật + V3: có việc gì được (người khác) làm cho mình.

  • We need to have the air conditioner repaired before summer.
  • Ms. Ortiz had the documents translated into Spanish.

Mẫu bị động thường gặp trong thư điện tử công việc: have something delivered / installed / printed / reviewed / inspected. Nhìn thấy have + đồ vật, hãy nghĩ tới V3 trước tiên.

Get: thuyết phục ai làm, có việc gì được làm

Chủ động – get + người + to V: thuyết phục, nhờ ai làm (thường hàm ý phải cố gắng).

  • She finally got the supplier to lower the price.
  • Can you get someone from IT to look at the printer?

Bị động – get + vật + V3: nghĩa như have + vật + V3, giọng thân mật hơn.

  • I need to get my car serviced this weekend.
  • We should get the contract signed before Friday.

Điểm khác cần nhớ: have + người + V nhưng get + người + to V. Đề có thể đặt bẫy ngay ở chỗ này.

Make và let: bắt buộc và cho phép

Make + tân ngữ + V nguyên mẫu: bắt, khiến ai làm gì.

  • The new policy makes employees submit expense reports weekly.
  • The long delay made several passengers miss their connecting flights.

Let + người + V nguyên mẫu: cho phép, để ai làm gì.

  • Our manager lets us work from home on Fridays.
  • Please let me know if you need any further information.

Câu Please let me know… xuất hiện ở cuối nhiều thư trong Part 6 và Part 7. Trong mẫu let + tân ngữ + động từ, động từ theo sau tân ngữ ở dạng nguyên mẫu *không to***.

Lưu ý: khi make chuyển sang bị động thì to xuất hiện lại: Employees are made to submit reports weekly. Dạng này ít gặp hơn mẫu chủ động nhưng vẫn có thể xuất hiện trong Part 5.

Help, allow, require: những động từ gần giống

Một số động từ có nghĩa gần với nhờ vả nhưng theo quy tắc khác, đề có thể để chung trong phương án:

  • help + người + V / to V: cả hai đều đúng. The software helps staff (to) track orders. Thậm chí help + V không cần tân ngữ: This will help reduce costs.
  • allow / permit + người + to V: The pass allows visitors to enter the building. (khác let, phải có to)
  • require / ask / encourage / enable + người + to V: The policy requires all staff to wear badges.
  • cause + tân ngữ + to V: The storm caused the flight to be delayed.

Như vậy, trong nhóm "cho phép", let + V nhưng allow / permit + to V; trong nhóm "bắt buộc", make + V nhưng force / require + to V.

Tóm tắt các mẫu và mẹo làm Part 5

Tóm lại các mẫu cần nhớ:

  • have + người + V / have + vật + V3
  • get + người + to V / get + vật + V3
  • make + tân ngữ + V (bị động: be made to V)
  • let + người + V
  • help + người + (to) V
  • allow, permit, require, ask, enable, encourage, cause + tân ngữ + to V

Khi gặp câu Part 5 có một trong các động từ trên:

  • Xác định động từ nhờ vả và tân ngữ đi ngay sau nó.
  • Với have / get, chọn V3 khi tân ngữ chịu tác động của hành động (the printer, the report, the files).
  • Nếu tân ngữ thực hiện hành động, xét mẫu của động từ chính để chọn V hoặc to V trong các cấu trúc đang học.

Chú ý thêm: có thể thay cụm danh từ làm tân ngữ bằng đại từ (have it fixed, get them delivered), quy tắc không đổi. Nếu bạn hay nhầm giữa V-ing và to V nói chung, đọc thêm Danh động từ hay động từ nguyên mẫu; còn với dạng V3 sau have / get, bài Câu bị động trong TOEIC giải thích gốc của nó.

Lỗi dễ nhầm và mẹo nhận dạng nhanh

Ba tình huống sau có thể khiến bạn chọn sai dù đã thuộc các mẫu cơ bản.

Thứ nhất, người cũng có thể đi với V3. Khi người đó chịu tác động chứ không tự làm gì, dạng V3 vẫn đúng: The company had two employees transferred to the Seoul office. Hai nhân viên được điều chuyển, nên dùng V3. Ngược lại, vật cũng có thể đi với to V trong mẫu get: We finally got the printer to work. (làm cho máy in chạy được). Vì vậy, thay vì chỉ hỏi "người hay vật", hãy hỏi: tân ngữ tự thực hiện hay bị tác động?

*Thứ hai, have + vật + V3 không phải lúc nào cũng là "nhờ ai làm". Trong Ms. Chen had her wallet stolen on the train*, câu nói về điều không may xảy ra với chủ ngữ. Ngữ cảnh cho biết nghĩa; dạng V3 vẫn giữ nguyên.

*Thứ ba, make và let dễ bị đảo nghĩa khi dịch vội. The manager made the staff leave early là bắt nhân viên về sớm, còn The manager let the staff leave early là cho phép họ về sớm. Cả hai đều dùng V nguyên mẫu không to*, nên chỉ có nghĩa mới phân biệt được.

Mẹo nhanh: gạch dưới tân ngữ sau động từ nhờ vả, rồi tự đặt câu hỏi "tân ngữ này làm gì với hành động?". Nếu nó tự làm, xét V hoặc to V; nếu nó bị làm, chọn V3.

Bài tập nhỏ

Câu 1. Before the inspection, the factory manager had all the safety equipment -------.
(A) check
(B) checking
(C) checked
(D) to check

Câu 2. The department head let the new interns ------- the client meeting.
(A) observe
(B) to observe
(C) observed
(D) observation

Câu 3. Ms. Ali was able to get the vendor ------- the delivery date by two days.
(A) move up
(B) to move up
(C) moved up
(D) moves up

Câu 4. The updated security system allows employees ------- the building with a single card.
(A) enter
(B) entered
(C) to enter
(D) entering

Câu 5. The office manager will have a technician ------- the network problem tomorrow morning.
(A) fix
(B) to fix
(C) fixed
(D) fixes

Đáp án và giải thích:

  • Câu 1 – (C). have + vật (the safety equipment) + V3: thiết bị được kiểm tra.
  • Câu 2 – (A). let + người + V nguyên mẫu, không có to.
  • Câu 3 – (B). get + người (the vendor) + to V: thuyết phục bên cung cấp dời ngày giao sớm hơn.
  • Câu 4 – (C). allow + người + to V. Khác với let.
  • Câu 5 – (A). have + người (a technician) + V nguyên mẫu: nhờ kỹ thuật viên sửa.

Bạn có thể luyện thêm các câu Part 5 có chấm điểm ở mục Luyện ngữ pháp. Nếu muốn biết điểm ngữ pháp hiện tại của mình, hãy thử bài kiểm tra trình độ miễn phí.

Bài cùng chủ đề

Câu giả định trong TOEIC: suggest, recommend, it is essential that + động từ nguyên mẫu

Xem chi tiết

Đảo ngữ trong TOEIC: Should, Had, Not only, Rarely và cách nhận ra trong Part 5

Xem chi tiết

Phân từ V-ing và V-ed: interesting hay interested, mệnh đề rút gọn trong Part 5

Xem chi tiết