Mệnh đề danh ngữ: that, what, whether, if – chọn đúng trong Part 5 NGỮ PHÁP

Mệnh đề danh ngữ: that, what, whether, if – chọn đúng trong Part 5

Mệnh đề danh ngữ trong TOEIC: phân biệt that, what, whether, if và các từ để hỏi đứng đầu mệnh đề – mẹo chọn đúng trong Part 5 kèm bài tập.

Mục lục

Mệnh đề danh ngữ là gì

Mệnh đề danh ngữ là một mệnh đề có động từ và có thể có chủ ngữ được hiểu ngầm (như trong whether to accept the offer), đóng vai trò như một danh từ trong câu. Nó có thể làm:

  • Chủ ngữ: What the client wants is a faster delivery service.
  • Tân ngữ: The manager confirmed that the meeting had been canceled.
  • Sau giới từ: We are concerned about whether the budget is sufficient.
  • *Bổ ngữ sau be: The problem is that we lack trained staff.*

Một dạng câu Part 5 có chỗ trống ở đầu mệnh đề danh ngữ, với các lựa chọn như that, what, whether và if. Cách chọn dựa vào hai câu hỏi: mệnh đề phía sau đã đủ thành phần chưa? và nghĩa là gì?

That: khi mệnh đề đã đủ thành phần

That chỉ là từ nối, không mang nghĩa và không làm thành phần nào trong mệnh đề. Vì vậy sau that phải là một câu đầy đủ chủ ngữ, động từ, tân ngữ (nếu động từ cần).

  • The report shows that sales increased by ten percent. (sales increased by ten percent là câu đủ)
  • We regret that the event has been postponed.
  • That the project was completed early surprised everyone. (cả mệnh đề That the project was completed early làm chủ ngữ – trang trọng, ít gặp hơn)

Lưu ý: khi làm tân ngữ, that thường được lược bỏ: I think (that) the price is reasonable. Giữ that khi mệnh đề đứng đầu câu làm chủ ngữ. Sau giới từ, tiếng Anh thường dùng the fact that, như trong despite the fact that the price rose…; ngoài ra còn có cấu trúc except that.

What: khi mệnh đề còn thiếu

What có thể nghĩa là "điều mà, cái mà" hoặc mang nghĩa nghi vấn "gì". Nó tự làm một thành phần trong mệnh đề (chủ ngữ, tân ngữ hoặc bổ ngữ). Vì vậy sau what thường là mệnh đề còn thiếu một thành phần.

  • Please tell me what you need for the presentation. (you need thiếu tân ngữ → what lấp vào)
  • What happened during the meeting is still unclear. (happened thiếu chủ ngữ → what lấp vào)
  • This is exactly what our customers have requested.
  • I wonder what the problem is. (what là bổ ngữ sau be, nghĩa "gì")

Mẹo so sánh nhanh:

  • Nếu phần sau chỗ trống đã đủ thành phần, hãy xét từ đứng trước và nghĩa của mệnh đề để chọn từ nối. That là khả năng thường gặp, nhưng whether, if, when, where cũng có thể đứng trước một phần đủ chủ ngữ và tân ngữ.
  • Nếu chỗ trống giữ vai trò chủ ngữ hoặc tân ngữ của mệnh đề, chọn từ theo nghĩa: who khi hỏi về người, what khi hỏi về sự vật.

Ví dụ: The survey suggests ------- most customers prefer online payment. → most customers prefer online payment đã đủ, nghĩa là khẳng định kết quả khảo sát → that.
The survey revealed ------- most customers prefer. → prefer thiếu tân ngữ → what.

Whether và if: "liệu có… hay không"

Whether và if dùng khi mệnh đề là một câu hỏi gián tiếp về hai khả năng ("liệu có hay không"), thường sau ask, wonder, decide, know, check, confirm, not be sure:

  • The committee has not decided whether the conference will be held online.
  • Could you check if the package has arrived?

Mệnh đề sau whether / if cũng là câu đầy đủ (giống that), nên phải dựa vào nghĩa để phân biệt: that dẫn một mệnh đề trần thuật, còn whether dẫn một câu hỏi gián tiếp về hai khả năng. Ví dụ, I doubt that… vẫn diễn đạt sự nghi ngờ nhưng dùng that, còn I know whether… diễn đạt việc đã biết câu trả lời.

Khi nào chỉ dùng whether, không dùng if:

  • Sau giới từ: We talked about whether to hire more staff.
  • Đứng đầu câu làm chủ ngữ: Whether the deal succeeds depends on the price.
  • Trước to V: She is deciding whether to accept the offer.
  • Ngay trước or not: Let us know whether or not you will attend.

Trong Part 5, nếu có cả whether và if, hãy kiểm tra xem chỗ trống có đứng sau giới từ, trước động từ nguyên mẫu có to hoặc ngay trước or not hay không. Nếu có, chọn whether.

Who, when, where, how và các từ để hỏi khác

Các từ để hỏi cũng mở đầu mệnh đề danh ngữ, gọi là câu hỏi gián tiếp. Chú ý: trong mệnh đề danh ngữ, chủ ngữ đứng trước động từ, không đảo như câu hỏi.

  • Do you know when the shipment will arrive? (không phải when will the shipment arrive)
  • The guide explains how employees can apply for leave.
  • Please confirm who will attend the training session.
  • We need to find out where the error occurred.

Part 2 cũng có dạng này: Do you know when…, Can you tell me where…. Xem bài Part 2: câu hỏi Yes/No và câu trần thuật để biết cách nghe phần quan trọng ở giữa câu.

Phân biệt mệnh đề danh ngữ với mệnh đề quan hệ

Đây là chỗ dễ nhầm, nhất là giữa what và which / that:

  • Mệnh đề quan hệ có thể bổ nghĩa cho một danh từ đứng trước, hoặc với which là cho cả mệnh đề đứng trước: The proposal that you sent is excellent. (bổ nghĩa cho the proposal); He missed the train, which surprised me. (which chỉ cả việc lỡ tàu).
  • Mệnh đề danh ngữ tự làm danh từ, không có danh từ đứng trước cần bổ nghĩa: What you sent is excellent.

Vì what = the thing that, câu the thing what you sent là sai. Chỉ loại what nếu chỗ trống cần một đại từ quan hệ bổ nghĩa cho danh từ đứng trước. Cần cẩn thận vì what ngay sau một danh từ vẫn có thể đúng khi nó mở đầu một mệnh đề danh ngữ riêng, như We told the manager what happened. (the manager là tân ngữ gián tiếp, what happened là tân ngữ trực tiếp). Xem lại phần đại từ quan hệ ở bài Mệnh đề quan hệ: who, which, that, whose.

Mẹo kiểm tra nhanh và những dạng ít để ý

Thay cả mệnh đề bằng "it" hoặc "điều đó". Nếu câu vẫn đúng ngữ pháp thì mệnh đề danh ngữ đang làm đúng vai danh từ: The manager confirmed it. ← The manager confirmed that the meeting had been canceled.

Không lặp thành phần đã được từ nối đảm nhiệm. What đã làm tân ngữ nên không thêm tân ngữ nữa. Sai: Please tell me what you need it for the presentation. Đúng: Please tell me what you need for the presentation.

Từ nối có thêm -ever. Whoever, whatever, whichever cũng mở đầu mệnh đề danh ngữ, nghĩa là "bất cứ ai, bất cứ điều gì, bất cứ cái nào": Whoever completes the form first will receive a gift.

Which + danh từ. Khi hỏi chọn một trong số có sẵn, which đi kèm danh từ: Please indicate which option you prefer. Phân biệt với what, vốn dùng khi không giới hạn lựa chọn.

Khi phân vân giữa hai phương án, hãy thử từng phương án với phần còn lại của câu: nếu phần sau thiếu hoặc thừa thành phần so với vai trò của từ nối, phương án đó có thể bị loại.

Bài tập nhỏ

Câu 1. The latest survey indicates ------- most employees prefer flexible working hours.
(A) what
(B) that
(C) which
(D) who

Câu 2. The marketing team is still discussing ------- to launch the campaign in May or June.
(A) that
(B) if
(C) whether
(D) what

Câu 3. ------- the customers liked most about the new store was its convenient location.
(A) That
(B) Which
(C) What
(D) Whether

Câu 4. Please inform the front desk ------- you will need a parking space during your visit.
(A) if
(B) what
(C) which
(D) that it

Câu 5. The supervisor showed the new interns ------- to use the inventory system.
(A) that
(B) what
(C) how
(D) which

Đáp án và giải thích:

  • Câu 1 – (B). Sau chỗ trống là câu đủ thành phần, nghĩa trần thuật → that. What, which, who đều cần giữ một vai trò trong mệnh đề, mà ở đây không còn thiếu thành phần nào.
  • Câu 2 – (C). Giữa whether và if, chọn whether trước động từ nguyên mẫu có to. That không dẫn cấu trúc này; what thừa vì the campaign đã là tân ngữ của launch.
  • Câu 3 – (C). Mệnh đề làm chủ ngữ, liked thiếu tân ngữ, không có danh từ phía trước → What.
  • Câu 4 – (A). Nghĩa "liệu bạn có cần chỗ đỗ xe không" → if. (D) that it thừa đại từ it; what và which đều thừa vì mệnh đề you will need a parking space đã đủ thành phần.
  • Câu 5 – (C). how to use – cách dùng hệ thống. That không dẫn cấu trúc to V. What và which cần làm tân ngữ của use, nhưng the inventory system đã là tân ngữ của use rồi.

Luyện thêm các câu Part 5 có chấm điểm ở mục Luyện ngữ pháp. Nếu chưa biết mình đang ở mức nào, hãy làm bài kiểm tra trình độ miễn phí.

Bài cùng chủ đề

Câu giả định trong TOEIC: suggest, recommend, it is essential that + động từ nguyên mẫu

Xem chi tiết

Đảo ngữ trong TOEIC: Should, Had, Not only, Rarely và cách nhận ra trong Part 5

Xem chi tiết

Phân từ V-ing và V-ed: interesting hay interested, mệnh đề rút gọn trong Part 5

Xem chi tiết