NGỮ PHÁP
Liên từ cặp: both…and, either…or, neither…nor, not only…but also trong TOEIC
Liên từ cặp both…and, either…or, neither…nor, not only…but also: cách ghép đúng cặp, chia đúng động từ và nhận diện nhanh trong TOEIC Part 5.
Mục lục
- Liên từ cặp là gì và vì sao nên nắm chắc
- Both… and
- Either… or và neither… nor
- Not only… but also
- Chia động từ sau liên từ cặp
- Cấu trúc song song
- Lỗi dễ nhầm và mẹo làm nhanh
- Bài tập nhỏ
Liên từ cặp là gì và vì sao nên nắm chắc
Liên từ cặp (còn gọi là liên từ tương quan) là những từ thường đi thành đôi để nối hai thành phần ngang nhau trong câu:
- both … and – cả… lẫn…
- either … or – hoặc… hoặc…
- neither … nor – không… cũng không…
- not only … but (also) – không chỉ… mà còn…
- whether … or – liệu… hay… khi nêu hai khả năng, dù… hay… khi diễn đạt ý nhượng bộ
Trong Part 5, dạng này thường có thể xử lý nhanh vì chỉ cần nhìn "nửa còn lại" của cặp. Nếu chỗ trống là nửa còn thiếu của cặp either … or hoặc neither … nor, hãy chọn từ tương ứng. Nhiều câu có thể trả lời trong vài giây mà không cần dịch cả câu.
Bẫy thường nằm ở chỗ đề để lẫn các từ và cụm từ nối như and, or, but, also, as well as, so vào phương án. Các phương án này biểu thị những quan hệ khác nhau, như bổ sung, lựa chọn và kết quả. Nhớ đúng cặp giúp loại phương án nhiễu khi chỗ trống nằm ở liên từ.
Both… and
Both A and B nghĩa là cả A và B, nhấn mạnh hai thứ cùng đúng.
- The new software is both faster and easier to use.
- Both the sales team and the marketing team will attend the workshop.
Lưu ý:
- both đi với and, không đi với or hay nor.
- Khi làm chủ ngữ, both A and B dùng động từ số nhiều: Both the manager and her assistant are on leave.
- Không dùng both cho ba thứ trở lên: không nói both A, B and C.
Either… or và neither… nor
Either A or B – hoặc A hoặc B. Ngữ cảnh quyết định có thể chọn cả hai hay không:
- You can pay either by credit card or by bank transfer.
- Applications must be submitted either online or in person.
Neither A nor B – không phải A, cũng không phải B (cả hai đều không):
- Neither the director nor the assistant was available for comment.
- The package was delivered neither on time nor to the right address.
Lưu ý quan trọng:
- neither … nor đã mang nghĩa phủ định, *không thêm not** vào động từ. Sai: Neither the manager nor the staff didn't agree.*
- Khi dùng liên từ cặp, ghép either với or và neither với nor. Either … nor và neither … or không đúng chuẩn trong văn viết.
- either và neither đứng một mình cũng có nghĩa (either of them, neither option). Trong Either option is fine, or we can wait, either bổ nghĩa cho option còn or nối hai mệnh đề, nên không tạo thành một cặp liên từ.
Not only… but also
Not only A but (also) B – không chỉ A mà còn B, nhấn mạnh B là thông tin thêm.
- The hotel offers not only free breakfast but also airport shuttle service.
- Ms. Park is not only an experienced engineer but also a skilled manager.
Lưu ý:
- Có thể lược also, đặt also sau chủ ngữ ở vế sau, hoặc dùng as well ở cuối vế: not only… but … as well. Trong Part 5, phương án đúng thường là but hoặc but also.
- Khi Not only được đưa lên đầu mệnh đề để nhấn mạnh thành phần ngoài chủ ngữ, mệnh đề đó phải đảo ngữ: Not only did the company exceed its sales target, but it also reduced costs. Dạng này được giải thích ở bài Đảo ngữ trong TOEIC. Nếu Not only đi cùng chính chủ ngữ thì không đảo: Not only the employees but also the director was surprised by the results.
- Đừng nhầm với as well as: A as well as B nghĩa gần như not only B but also A, nhưng không đi thành cặp với not only.
Chia động từ sau liên từ cặp
Khi hai danh từ nối bằng liên từ cặp làm chủ ngữ, động từ chia như sau:
- both A and B → số nhiều. Both the CEO and the CFO have signed the agreement.
- either A or B / neither A nor B / not only A but also B → chia theo số của thành phần chủ ngữ B, tức thành phần gần động từ nhất.
Ví dụ:
- Either the manager or the assistants are responsible for the schedule. (assistants số nhiều)
- Either the assistants or the manager is responsible for the schedule. (manager số ít)
- Not only the employees but also the director was surprised by the results.
Nếu B là một cụm dài như the manager of the assistants, động từ hoà hợp với danh từ chính manager. Quy tắc "chia theo thành phần gần nhất" này cũng áp dụng cho or đơn: The files or the folder is missing. Các trường hợp hoà hợp chủ ngữ – động từ khác có ở bài Hoà hợp giữa chủ ngữ và động từ.
Cấu trúc song song
Hai thành phần được nối bởi liên từ cặp cần đảm nhiệm cùng chức năng cú pháp. Thông thường chúng cùng loại: danh từ với danh từ, tính từ với tính từ, động từ với động từ, cụm giới từ với cụm giới từ. Hai thành phần cũng có thể khác loại cụm từ nhưng cùng chức năng, như both affordable and within easy reach.
- Đúng: The position requires both creativity and patience. (hai danh từ)
- Sai: The position requires both creative and patience. (tính từ + danh từ)
- Đúng: You can either call us or send an e-mail. (hai động từ nguyên mẫu)
- Đúng: The seminar is designed not only for managers but also for new employees. (hai cụm for…)
Trong Part 5, đôi khi chỗ trống nằm ở thành phần thứ hai mà cặp liên từ nối: The new equipment is both reliable and -------. Phương án: afford, affordable, affordably, affordability. Vì reliable là tính từ, chỗ trống cũng phải là tính từ → affordable. Kỹ năng nhận ra loại từ qua hậu tố được nói ở bài Phân biệt danh từ, tính từ và trạng từ qua hậu tố.
Lỗi dễ nhầm và mẹo làm nhanh
Đặt sai vị trí liên từ. Hai vế sau liên từ cặp cần cân xứng. Sai: You can either call us or by e-mail. (một vế là động từ, vế kia là cụm giới từ). Sửa: You can either call us or send an e-mail, hoặc You can reach us either by phone or by e-mail.
Nhắc lại hay lược từ chung. Khi hai thành phần cùng đi sau một giới từ, có thể nhắc lại hoặc lược giới từ ở vế sau: both in Seoul and in Tokyo hoặc both in Seoul and Tokyo. Điều quan trọng là hai vế cân xứng, không phải số từ bằng nhau.
Dùng thêm phủ định. Sau neither … nor, động từ ở dạng khẳng định: Neither the printer nor the scanner is working, không phải isn't working.
*Nhầm both với either. Both nhấn mạnh cả hai cùng đúng nên chia số nhiều; either và neither* chia theo thành phần gần động từ nhất.
Một quy trình ngắn khi gặp câu có liên từ cặp trong Part 5:
- Tìm nửa đã cho sẵn của cặp (both, either, neither, not only).
- Chọn nửa còn thiếu tương ứng nếu chỗ trống là liên từ.
- Nếu chỗ trống nằm ở thành phần được nối, kiểm tra xem nó có cùng chức năng với thành phần bên kia hay không.
- Nếu chủ ngữ là hai danh từ, xét lại số của động từ theo quy tắc ở trên.
Bài tập nhỏ
Câu 1. Customers can return items either by mail ------- at any of our store locations.
(A) and
(B) nor
(C) or
(D) but
Câu 2. ------- the project manager nor the engineers were informed of the schedule change.
(A) Either
(B) Neither
(C) Both
(D) Not only
Câu 3. The new laptop model is not only lighter ------- more powerful than the previous one.
(A) and also
(B) but also
(C) as well
(D) or
Câu 4. Both the accounting department and the legal team ------- reviewing the merger documents.
(A) is
(B) are
(C) was
(D) has been
Câu 5. The training program is designed to be both practical and -------.
(A) enjoy
(B) enjoyment
(C) enjoyable
(D) enjoyably
Đáp án và giải thích:
- Câu 1 – (C). Có either ở trước → ghép với or.
- Câu 2 – (B). Có nor ở sau → ghép với Neither.
- Câu 3 – (B). not only … but also.
- Câu 4 – (B). Both A and B làm chủ ngữ → động từ số nhiều are.
- Câu 5 – (C). Song song với tính từ practical → tính từ enjoyable.
Bạn có thể luyện thêm các câu Part 5 có chấm điểm ở mục Luyện ngữ pháp. Nếu muốn biết nên bắt đầu ôn từ đâu, hãy làm bài kiểm tra trình độ miễn phí.


